Chociaż na co dzień pozostaje niewidoczny, to jego budowa i jakość zastosowanych materiałów w dużej mierze decydują o stabilnej temperaturze w pomieszczeniach, cichej pracy układu oraz wieloletniej bezawaryjności systemu.
Wymiennik pompy ciepła działa jak strategiczny most, przez który energia termiczna z otoczenia trafia bezpośrednio do domowej instalacji grzewczej. Poznaj zasady jego działania oraz rodzaje, które najlepiej sprawdzają się w warunkach domowych.
Czym jest wymiennik ciepła do pompy ciepła?
Wymiennik ciepła umożliwia przekazywanie energii termicznej między dwoma ośrodkami o różnych temperaturach bez ich bezpośredniego mieszania.
- Z jednej strony przepływa czynnik roboczy pompy ciepła, a z drugiej woda krążąca w instalacji centralnego ogrzewania lub ciepłej wody użytkowej.
- Urządzenie sprawnie odbiera energię zakumulowaną w dolnym źródle, np. w powietrzu zewnętrznym, i przekazuje ją do górnego źródła, czyli grzejników lub ogrzewania podłogowego.
- Wymiennik wpływa na szybkość transferu energii oraz skalę strat cieplnych, a także izoluje obieg chłodniczy od instalacji wodnej, zapobiegając niepożądanym spadkom ciśnienia.
Jak działa wymiennik ciepła przy pozyskiwaniu energii?
W standardowym układzie powietrze-woda pracują dwa główne wymienniki: parownik w jednostce zewnętrznej oraz skraplacz przekazujący ciepło do instalacji wodnej.
- Parownik (jednostka zewnętrzna): Wentylator kieruje na niego powietrze z otoczenia. Zimny czynnik roboczy krążący w rurach odbiera tę energię i odparowuje.
- Sprężarka: Ogrzany gaz trafia do sprężarki, która podnosi jego ciśnienie oraz temperaturę.
- Skraplacz: Następnie czynnik przepływa do skraplacza, gdzie oddaje zgromadzoną energię do wody krążącej w ogrzewaniu podłogowym lub kaloryferach.
Płynna współpraca tych elementów gwarantuje stabilną pracę całego systemu, co bezpośrednio przekłada się na niższe zużycie prądu i mniejsze rachunki za ogrzewanie.
Jakie są rodzaje wymienników ciepła?
W systemach HVAC stosuje się trzy podstawowe typy urządzeń do transferu energii termicznej:
- Wymienniki płytowe: składają się z wielu cienkich, metalowych płyt. Ciepły i zimny płyn przepływają tuż obok siebie w wąskich szczelinach, nie mieszając się. Wymiana energii zachodzi bardzo szybko, a samo urządzenie jest niewielkie i lekkie. To jedno z najpopularniejszych rozwiązań stosowanych w nowoczesnych domach.
- Wymienniki współosiowe (koaksjalne): mają budowę rury umieszczonej wewnątrz większej rury. Jednym kanałem płynie woda, a drugim czynnik roboczy. Charakteryzują się wysoką odpornością na zanieczyszczenia i twardą wodę, jednak są znacznie większe i cięższe.
- Wymienniki płaszczowo-rurowe: zbudowane są z zewnętrznego zbiornika, czyli płaszcza, w którym umieszczono pęk cieńszych rurek. Bardzo dobrze znoszą skoki ciśnienia, dlatego stosuje się je głównie w dużych instalacjach przemysłowych i budynkach wielorodzinnych.
Jak dobrać odpowiedni wymiennik do pompy ciepła?
Prawidłowy dobór wymiennika to podstawa sprawności całego systemu. Zbyt małe urządzenie może uniemożliwić przekazanie całej wyprodukowanej energii do instalacji grzewczej, co może skutkować wyższym zużyciem energii i większymi kosztami ogrzewania.
Podczas doboru warto zwrócić uwagę na kilka najważniejszych parametrów:
-
Powierzchnię wymiany ciepła i moc urządzenia: im większa powierzchnia płyt, tym sprawniej ciepło może być przekazywane do wody.
- W instalacjach niskotemperaturowych, takich jak ogrzewanie podłogowe z wodą o temperaturze około 30–35°C, stosuje się zazwyczaj [wartość do uzupełnienia] powierzchni płyt na każde 10 kW mocy pompy.
- W instalacjach wysokotemperaturowych, wykorzystujących tradycyjne grzejniki i wodę o temperaturze około 50–55°C, stosuje się [wartość do uzupełnienia] na 10 kW mocy.
- Średnicę rur i przepływ wody: otwory w wymienniku powinny odpowiadać średnicy rur zastosowanych w instalacji, aby pompa nie zużywała nadmiernej ilości energii na przetłaczanie wody.
- Materiał wykonania: wysokiej jakości materiały, takie jak stal nierdzewna, zapewniają odporność na wysoką temperaturę i ciśnienie oraz ograniczają ryzyko przedwczesnej korozji.
Piotr Kęska
Specjalista do spraw szkoleń OSZ Omega