Fluorowane gazy cieplarniane – wymagania wobec producentów i operatorów systemów PPOŻ

Wejście w życie przepisów ustawy z dnia 15 maja 2015 r. o substancjach zubożających warstwę ozonową oraz o niektórych fluorowanych gazach cieplarnianych wraz z późniejszymi nowelizacjami wprowadziło rygorystyczne zasady obrotu F-gazami. Nowe regulacje nakładają szereg formalności zarówno na podmioty świadczące usługi instalacyjno-serwisowe, jak i na samych użytkowników (operatorów) stacjonarnych urządzeń przeciwpożarowych.

Przepisy krajowe oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ściśle określają wymogi dotyczące nadzoru, kontroli szczelności i ewidencjonowania F-gazów stosowanych w systemach gaszenia gazem.

Obowiązki wykonawców i serwisantów systemów PPOŻ

Przedsiębiorcy wykonujący montaż, serwis, konserwację, naprawę lub likwidację stacjonarnych systemów ochrony przeciwpożarowej zawierających F-gazy na rzecz osób trzecich muszą spełnić następujące wymogi:

• Prowadzenie dokumentacji: Sporządzanie szczegółowej ewidencji oraz składanie corocznych sprawozdań dotyczących wykorzystania F-gazów.
• Oznakowanie i instrukcje: Umieszczanie czytelnych etykiet w języku polskim na urządzeniach i pojemnikach oraz dołączanie instrukcji użytkowania.
• Certyfikacja UDT: Posiadanie certyfikatu przedsiębiorcy wydanego przez Urząd Dozoru Technicznego oraz zapewnienie, że specjaliści wykonujący prace na obiekcie posiadają indywidualny certyfikat dla personelu.

Ośrodek Szkolenia Zawodowego Omega wspiera firmy z branży technicznej i instalacyjnej, pomagając w przygotowaniu pracowników do uzyskania państwowych uprawnień i certyfikatów UDT niezbędnych przy obracaniu gazami fluorowanymi.

Obowiązki operatorów systemów PPOŻ zawierających F-gazy

Użytkownicy końcowi systemów gaśniczych – definiowani w przepisach jako operatorzy – ponoszą pełną odpowiedzialność za stan techniczny i ewidencję eksploatowanych urządzeń.

1. Rejestracja w Centralnym Rejestrze Operatorów (CRO)

Każdy operator ma obowiązek zarejestrować się w portalu CRO oraz założyć i prowadzić Kartę Systemu Ochrony Przeciwpożarowej dla każdego urządzenia stacjonarnego zawierającego co najmniej 5 ton ekwiwalentu CO2 F-gazów. Obowiązek ten dotyczy również urządzeń wyłączonych z eksploatacji, jeśli nie zostały przekazane do unieszkodliwienia.

2. Okresowe kontrole szczelności

Operatorzy są zobowiązani do zlecania regularnych przeglądów pod kątem wycieków. Częstotliwość badań zależy od ilości zawartego czynnika, wyrażonej w tonach ekwiwalentu CO2 (iloczyn masy gazu w tonach i jego współczynnika GWP):

Uwaga: Kontroli szczelności nie podlegają urządzenia hermetycznie zamknięte o zawartości poniżej 10 ton ekwiwalentu CO2 (o ile są prawidłowo oznakowane).

Przykładowe współczynniki ocieplenia globalnego dla popularnych środków gaśniczych:

• FE-36: GWP = 9810
• FM-200: GWP = 3220

3. Normatywny serwis systemów gaszenia gazem

Niezależnie od przepisów F-gazowych, stałe urządzenia gaśnicze muszą podlegać przeglądom technicznym zgodnym z normami branżowymi (m.in. PN-EN 15004-1). Wymagają one przeprowadzenia co 6 miesięcy czynności kontrolnych przez uprawniony serwis:

• Kontrola ciśnienia w zbiornikach (spadek o 10% wymaga uzupełnienia azotu),
• Weryfikacja masy środka gaśniczego (ubytek od 5% wymaga uzupełnienia czynnika).

Przejęcie odpowiedzialności i sprawowanie kontroli

Obowiązki operatora spoczywają na podmiocie od momentu dostarczenia lub zakończenia instalacji i napełnienia urządzenia. W przypadku braku możliwości wyznaczenia operatora, odpowiedzialność przechodzi na właściciela obiektu. Operator może również przekazać sprawowanie kontroli nad technicznym działaniem urządzeń osobie trzeciej wyłącznie na podstawie umowy pisemnej.

Rzetelna wiedza z zakresu ochrony przeciwpożarowej oraz sprawna obsługa dokumentacji pozwalają uniknąć wysokich kar administracyjnych i gwarantują pełne bezpieczeństwo obiektu. Jeśli szukasz profesjonalnych szkoleń BHP, PPOŻ lub kursów przygotowujących do egzaminów UDT dla swoich pracowników, sprawdź aktualną ofertę na stronie oszomega.pl.