Lutowanie rur miedzianych

Lutowanie rur miedzianych pozostaje jedną z najpewniejszych metod wykonywania szczelnych, trwałych połączeń w instalacjach wodnych, grzewczych i gazowych. Rury powinny być zawsze zgodne z normami europejskimi, a sam sposób łączenia dobrać do typu instalacji i wymaganej wytrzymałości.

Gdzie stosuje się lutowanie rur miedzianych?

Rury miedziane wykorzystuje się m.in. w instalacjach: zimnej i ciepłej wody, centralnego ogrzewania oraz gazu.

Połączenia można wykonywać:

• poprzez lutowanie miękkie,
• poprzez lutowanie twarde,
• za pomocą złączek zaciskowych, bez użycia lutu.

Dobór metody zależy od temperatury pracy, medium oraz wymogów projektowych.

Lutowanie miękkie rur miedzianych

Lutowanie miękkie polega na podgrzaniu złącza do ok. 250°C i zastosowaniu spoiwa o niskiej temperaturze topnienia.

Podstawowe etapy:

• dokładne oczyszczenie i odtłuszczenie rury oraz kształtki (papier ścierny, czyścik),
• nałożenie topnika na koniec rury,
• nasunięcie kształtki do oporu,
• równomierne podgrzewanie miejsca łączenia palnikiem lub lutownicą elektryczną,
• podanie lutu tak, by wniknął kapilarnie w szczelinę,
• pozostawienie połączenia do ostygnięcia i przepłukanie instalacji, co poprawia higienę i usuwa resztki topnika.

Metoda ta sprawdza się w instalacjach wodnych i grzewczych o niższych wymaganiach temperaturowych.

Lutowanie twarde rur miedzianych

Lutowanie twarde wykorzystuje spoiwa o temperaturze topnienia nawet do ok. 890°C, zwykle na bazie mosiądzu lub srebra.

Przebieg prac:

• oczyszczenie rur i kształtek papierem ściernym,
• zmontowanie złącza (rura w kielichu kształtki),
• równomierne rozgrzanie miejsca łączenia palnikiem gazowym,
• przyłożenie pałeczki lutu tak, aby stopiony metal został „wessany” w szczelinę,
• ostudzenie połączenia i zmycie nadmiaru topnika wodą.

Lutowanie twarde stosuje się w instalacjach wodociągowych i gazowych tam, gdzie wymagana jest wyższa wytrzymałość termiczna i mechaniczna.

Połączenia bez lutowania – złączki zaciskowe

Alternatywą dla lutowania są złączki zaciskowe, wykorzystywane m.in. w instalacjach solarnych, grzewczych i gazowych.

Kroki wykonania połączenia:

• cięcie rury obcinakiem krążkowym,
• staranne oczyszczenie końców materiałem ściernym,
• zaznaczenie głębokości wsunięcia złączki markerem,
• dobranie właściwych szczęk do wymiaru złączki,
• zaciśnięcie przy użyciu zaciskarki hydraulicznej.

Połączenie powstaje mechanicznie, bez nagrzewania i bez lutu.

Lutowanie wodorem i tlenem

Coraz częściej stosuje się lutowanie z użyciem mieszaniny wodoru i tlenu. Generator wytwarza oba gazy metodą hydrolizy i miesza je w stałych proporcjach, co zapewnia powtarzalne parametry płomienia.

Zastosowania tej metody obejmują m.in.:

• silniki elektryczne,
• transformatory,
• lodówki i klimatyzacje,
• grzejniki.

Rozwiązanie to jest przyjazne środowisku – produktem spalania jest głównie para wodna, co ogranicza narażenie instalatora na szkodliwe gazy i poprawia warunki pracy.

Najważniejsze zasady przy łączeniu rur miedzianych

• Rury i kształtki zawsze czyść mechanicznie i odtłuszczaj przed łączeniem.
• Dobieraj metodę (lutowanie miękkie, twarde, zaciskanie) do medium i temperatury pracy.
• Kontroluj temperaturę, aby nie przegrzać materiału ani nie spalić topnika.
• Po lutowaniu usuwaj resztki topnika, aby ograniczyć korozję i zanieczyszczenia w instalacji.

Świadomy dobór metody i narzędzi pozwala uzyskać trwałe, szczelne i bezpieczne połączenia w każdej instalacji z rur miedzianych.