Koniec z upałami! Twoja pompa ciepła ochłodzi dom latem, a to kosztuje grosze

Pompa ciepła kojarzy się nam przede wszystkim z efektywnym ogrzewaniem budynku zimą oraz przygotowywaniem ciepłej wody użytkowej. Mało który inwestor zdaje sobie jednak sprawę, że to samo urządzenie może z powodzeniem zastąpić tradycyjną klimatyzację w upalne, letnie dni. Wykorzystanie pompy ciepła do chłodzenia wnętrz to nie tylko gwarancja komfortu termicznego, ale również rozwiązanie wyjątkowo przyjazne dla domowego budżetu.

Aby w pełni wykorzystać ten potencjał, warto poznać różnice pomiędzy dwoma dostępnymi systemami: chłodzeniem pasywnym (natural cooling) oraz aktywnym (active cooling).

Chłodzenie pasywne – klimatyzacja za przysłowiowe grosze

Chłodzenie pasywne to najbardziej energooszczędna, niemal darmowa metoda obniżania temperatury w budynku. Rozwiązanie to wykazuje najwyższą skuteczność w małych oraz średnich domach jednorodzinnych wyposażonych w instalację ogrzewania płaszczyznowego.

Jak to działa?

System ten funkcjonuje całkowicie bez udziału sprężarki – najbardziej prądożernego elementu pompy ciepła. Cały proces bazuje na naturalnej wymianie termicznej. Specjalny zawór mieszający kieruje chłodny glikol bezpośrednio z dolnego źródła (gruntu lub wód gruntowych) do dodatkowego wymiennika ciepła. Tam następuje schłodzenie wody krążącej w domowej instalacji, która następnie odbiera ciepło z pomieszczeń przez chłodzenie powierzchni, pod którymi jest ułożona.

Jedynym elementem pobierającym prąd w tym trybie są energooszczędne pompy obiegowe, stąd koszt eksploatacji jest niezauważalny dla portfela.

Wymagania techniczne chłodzenia pasywnego:

• Rodzaj pompy: Funkcja ta jest zarezerwowana wyłącznie dla gruntowych pomp ciepła.
• Dolne źródło: Kluczowe jest zastosowanie pionowych (głębinowych) sond gruntowych. Wymienniki poziome, z uwagi na szybkie nagrzewanie się powierzchniowych warstw ziemi latem, skracają czas efektywnego chłodzenia nawet o połowę i nie nadają się jako pewne źródło chłodu.
• Emisja chłodu: Wymaga instalacji płaszczyznowej (ogrzewanie i chłodzenie podłogowe, ścienne lub sufitowe) bądź zastosowania klimakonwektorów.
• Osprzęt: Pompa musi posiadać fabryczny lub dokupiony zewnętrzny moduł chłodzenia pasywnego (wymiennik i zawór).

Chłodzenie aktywne – maksymalna wydajność i pełna kontrola

Chłodzenie aktywne dedykowane jest budynkom o wyższym zapotrzebowaniu na chłód, a także obiektom komercyjnym, usługowym oraz przemysłowym (np. magazynom farmaceutycznym czy zakładach graficznych), gdzie należy restrykcyjnie kontrolować parametry otoczenia.

Jak to działa?

System działa na zasadzie odwróconego obiegu chłodniczego (rewersu). Za pomocą wbudowanego zaworu czterodrogowego parownik zamienia się funkcjami ze skraplaczem, zmieniając kierunek przepływu ciepła. W tym trybie sprężarka pracuje aktywnie, schładzając wodę w instalacji do temperatury wynoszącej maksymalnie 7°C na zasilaniu systemu grzewczego.

Odebrane z pomieszczeń ciepło jest wprowadzane do gruntu (w przypadku pomp gruntowych), co niesie za sobą dodatkową korzyść – przyspiesza regenerację termiczną dolnego źródła przed kolejnym sezonem grzewczym.

Wymagania i cechy chłodzenia aktywnego:

• Uniwersalność: Może być realizowane przez każdy typ pompy ciepła, w tym najpopularniejsze na rynku powietrzne pompy ciepła (split lub monoblok) z funkcją rewersu.
• Wydajność: Pozwala uzyskać znacznie niższe i stabilniejsze temperatury w pomieszczeniach w porównaniu do metody pasywnej.
• Koszty eksploatacji: Z uwagi na stałą pracę sprężarki, pobór prądu i koszty użytkowania kształtują się na poziomie zbliżonym do klasycznych systemów klimatyzacji. Warto jednak pamiętać, że całościowo system i tak wygrywa z klimatyzatorami pod kątem opłacalności, ponieważ ogrzewanie taką pompą zimą pozostaje znacznie tańsze i bardziej energooszczędne.

Podłogówka czy klimakonwektory – co wybrać do chłodzenia?

Efektywne chłodzenie pompą ciepła wymaga odpowiednich odbiorników wewnątrz domu. Tradycyjne grzejniki nie nadają się do tego celu. Do wyboru pozostają dwa rozwiązania:

1. Ogrzewanie płaszczyznowe (podłogowe/ścienne/sufitowe): Doskonale współpracuje z chłodzeniem pasywnym i aktywnym. Woda chłodzi przegrody budowlane, obniżając temperaturę w pokojach w sposób łagodny (brak efektu wymuszonego nawiewu). Wymaga jednak dobrego sterowania, aby na powierzchniach – na skutek zbyt niskiej temperatury czynnika – nie wykraplała się para wodna.

2. Klimakonwektory: To zaawansowane urządzenia wyposażone w wymiennik ciepła oraz cichy wentylator wymuszający obieg powietrza. Wyglądem przypominają klimatyzatory ścienne lub przypodłogowe. Pozwalają na błyskawiczne obniżenie temperatury i skuteczne osuszanie powietrza, co czyni je idealnym partnerem dla chłodzenia aktywnego.

Porównanie systemów chłodzenia pompą ciepła:

Wybór odpowiedniego systemu warto zaplanować już na etapie projektu instalacji grzewczej. Dobrze zaprojektowana pompa ciepła z funkcją chłodzenia płaszczyznowego lub klimakonwektorami eliminuje potrzebę inwestowania w odrębny, kosztowny system klimatyzacji, zapewniając idealny klimat w domu przez cały rok.