Brak zgody wspólnoty mieszkaniowej, ograniczenia konserwatorskie lub brak odpowiedniego miejsca na elewacji mogą skutecznie uniemożliwić montaż klasycznej pompy ciepła albo klimatyzacji typu split. Z taką sytuacją często spotykają się mieszkańcy kamienic, starszych bloków oraz budynków objętych ochroną architektoniczną.
Nie oznacza to jednak, że jedynym wyjściem pozostają tradycyjne grzejniki. Ogrzewanie bez jednostki zewnętrznej jest możliwe, ale wybór konkretnej technologii powinien uwzględniać stan budynku, wielkość mieszkania, możliwości instalacyjne oraz późniejsze koszty użytkowania.
Wewnętrzna pompa ciepła – rozwiązanie możliwe, ale wymagające
Na rynku dostępne są pompy ciepła, których główne elementy montuje się wewnątrz budynku. Urządzenia tego typu pobierają i odprowadzają powietrze za pomocą odpowiednio przygotowanych kanałów.
Pod względem technicznym takie rozwiązanie może działać efektywnie, jednak wymaga sporo miejsca. Konieczne bywa wydzielenie pomieszczenia technicznego, wykonanie dużych otworów lub kanałów oraz odpowiednie poprowadzenie instalacji.
Z tego powodu wewnętrzne pompy ciepła rzadko montuje się w typowych mieszkaniach. Znacznie lepiej sprawdzają się w domach jednorodzinnych, większych lokalach użytkowych lub obiektach, w których instalację można uwzględnić już na etapie projektowania albo generalnego remontu.
Trzeba również liczyć się z wyższym kosztem inwestycji niż w przypadku prostych urządzeń elektrycznych lub pojedynczego monobloku.
Monoblok z funkcją ogrzewania
Jednym z najbardziej praktycznych rozwiązań do mieszkań jest klimatyzator monoblokowy z funkcją grzania. Urządzenie działa podobnie jak pompa ciepła powietrze–powietrze, ale nie wymaga montażu agregatu na zewnątrz budynku.
Wszystkie najważniejsze podzespoły znajdują się w jednej obudowie umieszczonej wewnątrz pomieszczenia. Do prawidłowej pracy potrzebne są zazwyczaj dwa otwory w ścianie, przez które urządzenie pobiera i odprowadza powietrze. Od strony elewacji widoczne pozostają jedynie niewielkie kratki.
Monoblok może ogrzewać mieszkanie w okresach przejściowych i podczas łagodniejszej zimy, a latem pełnić funkcję klimatyzatora. Dzięki temu jedno urządzenie odpowiada za komfort cieplny przez większą część roku.
To rozwiązanie szczególnie dobrze sprawdza się w:
- kamienicach,
- mieszkaniach bez balkonu,
- budynkach z zakazem montażu agregatów,
- lokalach objętych ochroną konserwatorską,
- pomieszczeniach, w których nie ma miejsca na rozbudowaną instalację.
Warto jednak pamiętać, że wykonanie otworów w ścianie może nadal wymagać zgody zarządcy, wspólnoty lub konserwatora. Brak jednostki zewnętrznej ogranicza formalności, ale nie zawsze eliminuje je całkowicie.
Panele na podczerwień
Panele grzewcze na podczerwień są łatwe w montażu i nie wymagają prowadzenia rur, wykonywania instalacji hydraulicznej ani ingerencji w elewację. Można zamocować je na ścianie lub suficie, a następnie podłączyć do prądu.
Ich największą zaletą jest prostota. Minusem pozostają natomiast koszty eksploatacji, ponieważ urządzenia korzystają bezpośrednio z energii elektrycznej. W mieszkaniu o dużych stratach ciepła rachunki mogą więc szybko wzrosnąć.
W starszych kamienicach problemem bywają również wysokie pomieszczenia, zimne ściany, nieszczelne okna i brak ocieplenia. Panele ogrzewają przede wszystkim osoby oraz powierzchnie znajdujące się w ich zasięgu, dlatego odczuwalny komfort może być mniej równomierny niż przy tradycyjnym ogrzewaniu całego pomieszczenia.
Przed montażem kilku paneli należy również sprawdzić stan instalacji elektrycznej i dostępną moc przyłączeniową. W starych budynkach może być konieczna modernizacja przewodów lub zabezpieczeń.
Panele IR najlepiej sprawdzają się w małych, dobrze ocieplonych pomieszczeniach albo jako dodatkowe źródło ciepła.
Klasyczne grzejniki elektryczne
Najprostszą alternatywą pozostają grzejniki konwektorowe, olejowe lub ceramiczne. Są tanie w zakupie, nie wymagają stałego montażu i można je uruchomić praktycznie od razu.
Takie ogrzewanie może wystarczyć w niewielkim lokalu, pokoju użytkowanym okazjonalnie albo jako wsparcie podstawowego systemu. Przy codziennym ogrzewaniu całego mieszkania koszty energii mogą jednak okazać się wysokie.
Grzejniki elektryczne rozwiązują też wyłącznie problem ogrzewania. Latem nie zapewniają żadnej funkcji chłodzenia, dlatego w mieszkaniu narażonym na przegrzewanie może być potrzebne kolejne urządzenie.
Jak wybrać odpowiednie ogrzewanie?
Przed podjęciem decyzji warto ocenić przede wszystkim:
- powierzchnię i wysokość pomieszczeń,
- stan okien oraz izolacji,
- możliwości wykonania otworów w ścianie,
- wydajność instalacji elektrycznej,
- sposób użytkowania mieszkania,
- oczekiwane koszty eksploatacji.
Jeżeli najważniejszy jest niski koszt zakupu, prosty grzejnik elektryczny lub panel na podczerwień będzie najłatwiejszym wyborem. Gdy urządzenie ma pracować regularnie i dodatkowo chłodzić latem, bardziej uniwersalny może okazać się monoblok 2w1.
Piotr Kęska
Specjalista do spraw szkoleń OSZ Omega