Czy polski system certyfikacji F-gazowej wymaga zmian?

W branży HVACR od lat trwa dyskusja na temat jakości polskiego systemu certyfikacji F-gazowej. Rosnąca liczba nierzetelnie przeprowadzanych szkoleń oraz egzaminów bezpośrednio wpływa na bezpieczeństwo pracy i jakość usług świadczonych w sektorze.

Problem ten staje się szczególnie palący w kontekście wdrażania Rozporządzenia UE 2024/573, które rozszerza obowiązek certyfikacji na osoby pracujące z czynnikami alternatywnymi (m.in. palnymi węglowodorami jak R290, dwutlenkiem węgla oraz amoniakiem). W przypadku tych substancji odpowiednie przygotowanie techniczne jest przede wszystkim kwestią ochrony zdrowia i życia.

Rola certyfikatu: Potwierdzenie realnych kompetencji technicznych

Certyfikat F-gazowy jest dokumentem uznawanym na terenie całej Unii Europejskiej. Jego rolą jest formalne potwierdzenie, że instalator lub serwisant wykonujący prace przy urządzeniach chłodniczych, klimatyzacyjnych, pompach ciepła czy agregatach chłodniczych posiada niezbędną wiedzę teoretyczną i umiejętności praktyczne.

Na rynku wykształcił się niepokojący podział na dwa odmienne modele kształcenia:

Z analiz rynkowych wynika, że znaczna część egzaminów trafia do podmiotów stosujących uproszczone procedury bez należytej weryfikacji umiejętności. Rodzi to potrzebę zaostrzenia nadzoru ze strony organów kontrolnych, takich jak Urząd Dozoru Technicznego (UDT).

Rozporządzenie UE 2024/573 jako szansa na reformę systemu

Nowelizacja przepisów wdrażających postanowienia europejskie stwarza okazję do uporządkowania rynku certyfikacji. Kluczowe kierunki zmian obejmują:

• Objęcie certyfikacją czynników alternatywnych: Obowiązek posiadania uprawnień na czynniki naturalne i palne (np. R290 propan), gdzie ryzyko wybuchu wymaga rygorystycznych procedur bezpieczeństwa.
• Weryfikacja okresowa (odnawialność): Certyfikaty wydawane na okres 7 lat będą wymagały cyklicznego odnawiania wiedzy, co wyeliminuje osoby nieaktualizujące swoich kompetencji.
• Zaostrzenie wymogów dla jednostek egzaminacyjnych: Nowe standardy wyposażenia i kontroli ośrodków szkoleniowych ograniczą procedurę przyznawania uprawnień bez pokrycia w wiedzy.

Wymóg kompletności kwalifikacji: Uprawnienia elektroenergetyczne SEP

Praca z nowymi technologiami chłodniczymi i grzewczymi wymaga łączenia wiedzy F-gazowej z bezpieczeństwem elektrycznym oraz gazowym. Montaż pompy ciepła czy serwis agregatu klimatyzacyjnego zawsze wiąże się z pracą pod napięciem lub ingerencją w układy zasilania.

Certyfikat F-gazowy musi iść w parze z odpowiednimi świadectwami kwalifikacyjnymi SEP:

• Grupa 1 (Elektryka): Eksploatacja i dozór urządzeń, instalacji oraz sieci elektroenergetycznych do 1 kV.
• Grupa 2 (Ciepłownictwo/Chłodnictwo): Układy chłodnicze, klimatyzacyjne, pompy ciepła i sieci cieplne.
• Grupa 3 (Gaz): Urządzenia i instalacje gazowe (szczególnie istotne przy czynnikach palnych).

Chcesz mieć pewność, że Twoje kwalifikacje spełniają najwyższe standardy rynkowe? Skorzystaj z profesjonalnych szkoleń i zdaj państwowy egzamin na uprawnienia SEP (G1, G2, G3) w Ośrodku Szkolenia Zawodowego Omega na stronie oszomega.pl.