Inwestycje w zabytkowych i historycznych kamienicach często wiążą się z licznymi ograniczeniami technicznymi oraz formalnymi. Przekonał się o tym pan Tomasz, właściciel 55-metrowego mieszkania w przedwojennej kamienicy. Wysokie pomieszczenia (2,9 m), brak przyłącza gazowego w lokalu oraz brak zgody konserwatora zabytków na montaż jednostki zewnętrznej sprawiły, że wybór efektywnego systemu ogrzewania stanowił niemałe wyzwanie.
Ostatecznie zdecydowano się na montaż klimatyzatora ściennego typu monoblok Unico Next 12 HP EVAN, który łączy funkcję ogrzewania i chłodzenia bez konieczności instalowania agregatu na elewacji budynku. Urządzenie oferuje maksymalną moc chłodniczą 3,1 kW oraz maksymalną moc grzewczą 2,7 kW.
Poniżej przedstawiamy przebieg realizacji oraz rzeczywiste koszty użytkowania urządzenia po pierwszym pełnym roku eksploatacji.
Profil nieruchomości i główne wyzwania
Przed wyborem technologii przeanalizowano parametry lokalu oraz możliwości techniczne budynku.
Lokalizacja: II piętro w czterokondygnacyjnej kamienicy
Powierzchnia mieszkania: 55 m²
Powierzchnia ogrzewana i chłodzona urządzeniem: około 35 m²
Kubatura ogrzewanej strefy: około 100 m³
Układ mieszkania: salon, sypialnia, kuchnia, łazienka i przedpokój
Strefa objęta działaniem urządzenia: salon, sypialnia oraz komunikacja. Kuchnia i łazienka nie były ogrzewane przez klimatyzator. W łazience zastosowano dodatkowo elektryczną matę grzewczą.
Stan budynku: ściany z pełnej cegły, okna PCV dwuszybowe, brak dodatkowego ocieplenia elewacji.
Główne ograniczenia
- brak możliwości montażu klasycznego klimatyzatora typu split z jednostką zewnętrzną,
- brak warunków technicznych do instalacji kotła gazowego,
- chęć uniknięcia kosztownego remontu związanego z wykonaniem nowej instalacji centralnego ogrzewania,
- konieczność zachowania estetyki elewacji zgodnie z wymaganiami konserwatora zabytków.
Wybór technologii
Po analizie dostępnych rozwiązań zdecydowano się na montaż klimatyzatora monoblok Unico Next 12 HP EVAN o maksymalnej mocy chłodniczej 3,1 kW i maksymalnej mocy grzewczej 2,7 kW. Parametry urządzenia zostały dobrane do rzeczywistej powierzchni ogrzewanej i chłodzonej wynoszącej około 35 m².
Dodatkowo w łazience zastosowano niewielką elektryczną matę grzewczą pod płytkami, która poprawia komfort użytkowania pomieszczenia w okresie zimowym.
Urządzenie zamontowano w części dziennej mieszkania. Dzięki korzystnemu układowi pomieszczeń ciepłe lub chłodne powietrze może swobodnie docierać do salonu, sypialni i przedpokoju.
Istotna uwaga dotycząca pracy zimą
Producent deklaruje możliwość pracy urządzenia w trybie grzania przy temperaturach zewnętrznych sięgających nawet -15°C.
W praktyce należy jednak pamiętać, że wraz ze spadkiem temperatury maleje dostępna moc grzewcza oraz efektywność pracy pompy ciepła. W opisywanym mieszkaniu klimatyzator był głównym źródłem ogrzewania do temperatur około-5°C. Przy niższych temperaturach właściciel wspomagał ogrzewanie dodatkowymi źródłami ciepła, przede wszystkim elektryczną matą grzewczą w łazience oraz okazjonalnie przenośnym grzejnikiem elektrycznym.
Przez zdecydowaną większość sezonu grzewczego urządzenie samodzielnie zapewniało komfort cieplny w ogrzewanej części mieszkania.
Jak przebiegał montaż?
1. Krótki czas realizacji
Całość prac wykonano podczas jednej wizyty montażowej. Łączny czas realizacji wyniósł maksymalnie 3 godziny.
2. Wykonanie otworów w ścianie zewnętrznej
Za pomocą profesjonalnej wiertnicy koronowej wykonano dwa otwory o średnicy 202 mm, zgodnie z wymaganiami producenta urządzenia.
Otwory odpowiadają za pobór oraz wyrzut powietrza przez urządzenie. Prace przeprowadzono bez konieczności prowadzenia instalacji chłodniczej oraz montażu jednostki zewnętrznej.
3. Estetyczne wykończenie elewacji
Od strony zewnętrznej zamontowano dwie płaskie kratki wentylacyjne pomalowane na kolor elewacji kamienicy. Dzięki temu ingerencja w wygląd budynku została ograniczona do minimum, a całość zachowała estetyczny wygląd zgodny z charakterem obiektu.
4. Podłączenie i uruchomienie
Urządzenie zawieszono na dedykowanej płycie montażowej i podłączono do instalacji elektrycznej 230 V. W przeciwieństwie do systemów typu split nie było konieczności prowadzenia rur chłodniczych pomiędzy jednostkami, wykonywania instalacji freonowej ani montażu agregatu na elewacji budynku.
Koszty inwestycji
| Element inwestycji | Koszt netto |
| Klimatyzator monoblok Unico Next 12 HP EVAN | 8 445 zł |
| Montaż wraz z przewiertami i uruchomieniem | 800 zł |
| Łączny koszt inwestycji | 9 245 zł |
Choć koszt zakupu urządzenia jest wyższy niż w przypadku podstawowych klimatyzatorów, inwestycja nie wymaga wykonania instalacji centralnego ogrzewania, prowadzenia rur, montażu grzejników ani przeprowadzania rozległych prac remontowych. W przypadku mieszkań znajdujących się w kamienicach lub budynkach objętych ochroną konserwatorską często jest to jedno z niewielu dostępnych rozwiązań umożliwiających połączenie funkcji ogrzewania i chłodzenia w jednym urządzeniu.
Rzeczywiste koszty eksploatacji po roku użytkowania
W celu dokładnego monitorowania zużycia energii właściciel zainstalował podlicznik energii elektrycznej przeznaczony wyłącznie dla urządzenia.
Poniższe zestawienie obejmuje pełne 12 miesięcy eksploatacji.
Średnia cena energii elektrycznej: 1,15 zł/kWh
Sezon grzewczy (październik – kwiecień)
W okresie grzewczym temperatura w ogrzewanej części mieszkania utrzymywana była na poziomie:
- 21,5°C w ciągu dnia,
- 19,5°C w godzinach nocnych.
Powierzchnia ogrzewana: około 35 m²
Zużycie energii elektrycznej przez urządzenie: 1 420 kWh
Koszt ogrzewania w sezonie grzewczym:
1 420 kWh × 1,15 zł = 1 633 zł
Średni miesięczny koszt ogrzewania:
1 633 zł ÷ 7 miesięcy = około 233 zł miesięcznie
Uwaga: W powyższym zestawieniu uwzględniono zużycie energii przez klimatyzator monoblok. Podczas okresów silniejszych mrozów poniżej około -5°C ogrzewanie było wspomagane dodatkowymi źródłami ciepła.
Sezon letni (czerwiec – sierpień)
Latem urządzenie wykorzystywane było do chłodzenia salonu, sypialni i części komunikacyjnej mieszkania, utrzymując temperaturę około 23°C.
Zużycie energii na chłodzenie: 180 kWh
Koszt chłodzenia:
180 kWh × 1,15 zł = 207 zł
Roczne podsumowanie kosztów
| Rodzaj pracy urządzenia | Zużycie energii | Koszt |
| Ogrzewanie | 1 420 kWh | 1 633 zł |
| Chłodzenie | 180 kWh | 207 zł |
| Razem | 1 600 kWh | 1 840 zł |
Łączny roczny koszt pracy klimatyzatora wyniósł 1 840 zł, co odpowiada średnio około 153 zł miesięcznie w skali całego roku.
Ocena inwestora po roku użytkowania
„Największe obawy dotyczyły kosztów eksploatacji oraz możliwości montażu w kamienicy objętej ochroną konserwatorską. Po roku użytkowania mogę powiedzieć, że urządzenie sprawdza się zarówno zimą, jak i latem. Dodatkowo uniknąłem dużego remontu i montażu tradycyjnej instalacji grzewczej w całym mieszkaniu.”
Wnioski
Przedstawiona realizacja pokazuje, że klimatyzator monoblok może być skutecznym rozwiązaniem dla mieszkań w kamienicach, budynkach zabytkowych oraz wszędzie tam, gdzie montaż jednostki zewnętrznej jest niemożliwy lub znacząco utrudniony.
W opisywanym przypadku urządzenie Unico Next 12 HP EVAN o maksymalnej mocy chłodniczej 3,1 kW i maksymalnej mocy grzewczej 2,7 kW skutecznie ogrzewało i chłodziło około 35 m² powierzchni użytkowej, zapewniając komfort przez większość roku.
Należy jednak pamiętać, że przy temperaturach zewnętrznych poniżej około -5°C wskazane było wykorzystanie dodatkowego źródła ciepła. Mimo tego całoroczne koszty użytkowania pozostały na atrakcyjnym poziomie, a inwestor zyskał zarówno ogrzewanie, jak i klimatyzację bez konieczności montażu jednostki zewnętrznej.
Krótki czas montażu, brak agregatu na elewacji, ograniczony zakres prac budowlanych oraz możliwość zastosowania w obiektach objętych ochroną konserwatorską sprawiają, że klimatyzator monoblok pozostaje ciekawą alternatywą dla właścicieli mieszkań w starszym budownictwie.
Piotr Kęska
Specjalista do spraw szkoleń OSZ Omega