Koszty ogrzewania to jeden z najważniejszych czynników branych pod uwagę przy wyborze nowego systemu do mieszkania. Pompy ciepła typu monoblok 2w1, czyli urządzenia łączące funkcję ogrzewania i klimatyzacji bez konieczności montażu jednostki zewnętrznej, cieszą się coraz większym zainteresowaniem. Inwestorów nurtuje jednak jedno pytanie: ile naprawdę kosztuje ich eksploatacja?
Odpowiedź brzmi: to zależy od standardu energetycznego budynku, sposobu użytkowania urządzenia oraz cen energii elektrycznej. Można jednak przygotować realistyczne wyliczenia, które pokażą skalę kosztów i pozwolą porównać różne rozwiązania.
Dlaczego pompa ciepła zużywa mniej prądu niż grzejnik elektryczny?
Kluczową różnicą jest sposób działania.
Tradycyjny grzejnik elektryczny zamienia energię elektryczną bezpośrednio na ciepło. Oznacza to, że z 1 kWh pobranej energii powstaje około 1 kWh energii cieplnej.
Pompa ciepła działa inaczej. Nie produkuje ciepła z prądu, lecz wykorzystuje energię zawartą w powietrzu zewnętrznym i transportuje ją do wnętrza budynku. Dzięki temu z każdej 1 kWh energii elektrycznej może dostarczyć około 3 kWh ciepła.
Nowoczesne klimatyzatory monoblok z funkcją pompy ciepła osiągają nominalny współczynnik COP w okolicach 3,1 w warunkach testowych. W rzeczywistej eksploatacji efektywność zależy jednak od temperatury zewnętrznej i parametrów budynku, dlatego do obliczeń warto przyjąć bezpieczną wartość sezonową na poziomie około 3,0.
Założenia do wyliczeń
Aby obliczenia były możliwie realistyczne, przyjmijmy przykład przeciętnego mieszkania po termomodernizacji lub znajdującego się w dobrze ocieplonym budynku.
Założenia:
- powierzchnia mieszkania: 50 m²,
- zapotrzebowanie na energię użytkową do ogrzewania: 70 kWh/m² rocznie,
- sezonowe zapotrzebowanie na ciepło: 3500 kWh,
- średni sezonowy COP urządzenia: 3,0,
- cena energii elektrycznej: 1,15 zł/kWh.
Warto podkreślić, że wynik 70 kWh/m² rocznie należy traktować jako przykład dla mieszkania o przeciętnym lub dobrym standardzie energetycznym. W starszych i słabiej ocieplonych budynkach zapotrzebowanie może być wyższe.
Ile prądu zużyje pompa ciepła?
Skoro mieszkanie potrzebuje około 3500 kWh energii cieplnej rocznie, a średnia efektywność urządzenia wynosi COP = 3,0, to pobór energii elektrycznej wyniesie:
3500 kWh ÷ 3,0 = 1167 kWh
Pokaż więcej wierszy
Oznacza to, że do wyprodukowania 3500 kWh ciepła urządzenie pobierze z sieci około 1167 kWh energii elektrycznej.
Realny koszt ogrzewania
Przy cenie energii wynoszącej 1,15 zł/kWh:
1167 kWh × 1,15 zł = 1342 zł
Pokaż więcej wierszy
Szacunkowy koszt ogrzewania mieszkania 50 m² wyniesie około 1340 zł za cały sezon grzewczy.
To daje średnio:
1342 zł ÷ 6 miesięcy = 224 zł/miesiąc
Pokaż więcej wierszy
czyli około 220-225 zł miesięcznie w trakcie sezonu grzewczego.
Oczywiście rzeczywiste rachunki nie będą rozłożone równomiernie. W październiku czy kwietniu koszty mogą być znacznie niższe, natomiast w okresie największych mrozów wyższe.
A ile zapłaci właściciel starszej kamienicy?
To scenariusz często spotykany przy montażu klimatyzatorów monoblok.
Załóżmy mieszkanie o tej samej powierzchni 50 m², ale w budynku o wyższym zapotrzebowaniu energetycznym, np. 100 kWh/m² rocznie.
W takim przypadku:
50 m² × 100 kWh = 5000 kWh ciepła
Przy COP = 3,0:
5000 kWh ÷ 3,0 = 1667 kWh energii elektrycznej
Koszt ogrzewania:
1667 kWh × 1,15 zł = 1917 zł
Oznacza to, że nawet w starszym budynku roczny koszt ogrzewania może wynieść około 1900 zł, pod warunkiem że urządzenie pracuje przez większość sezonu jako główne źródło ciepła.
Porównanie z innymi metodami ogrzewania
Pompa ciepła 2w1
- Zużycie energii: ok. 1167 kWh
- Roczny koszt: ok. 1340 zł
- Dodatkowa funkcja klimatyzacji w cenie urządzenia
Grzejniki elektryczne lub konwektory
Przy identycznym zapotrzebowaniu na ciepło:
3500 kWh × 1,15 zł = 4025 zł
Roczny koszt ogrzewania wyniesie około 4025 zł, czyli blisko trzykrotnie więcej.
Ogrzewanie gazowe
Koszt ogrzewania gazowego zależy od aktualnych cen paliwa, taryfy, sprawności kotła oraz opłat stałych. W wielu przypadkach całkowite koszty eksploatacji mogą być zbliżone do kosztów nowoczesnych pomp ciepła stosowanych w mieszkaniach, jednak należy uwzględnić również obowiązkowe przeglądy, serwis instalacji i wymagania kominowe.
Czy klimatyzacja latem mocno podnosi rachunki?
Zwykle nie.
W przypadku mieszkań o powierzchni około 50 m² koszt chłodzenia jest zazwyczaj wyraźnie niższy niż koszt ogrzewania. Ostateczny wynik zależy od liczby upalnych dni, nastawionej temperatury oraz czasu pracy urządzenia.
W praktyce użytkownicy najczęściej odczuwają wzrost rachunków latem, ale jest on zwykle niewielki w porównaniu z sezonem grzewczym.
Jak jeszcze obniżyć koszty?
Korzystaj z harmonogramów pracy
Obniżenie temperatury o 1-2°C podczas nieobecności domowników może przynieść zauważalne oszczędności.
Nie przegrzewaj mieszkania
Każdy dodatkowy stopień temperatury zwiększa zużycie energii.
Utrzymuj czyste filtry
Regularnie czyszczone filtry poprawiają przepływ powietrza i efektywność urządzenia.
Wykorzystuj taryfy energetyczne
W niektórych gospodarstwach domowych taryfy dwustrefowe mogą dodatkowo obniżyć koszty eksploatacji.
Podsumowanie
Obawy dotyczące wysokich kosztów ogrzewania monoblokową pompą ciepła często wynikają z utożsamiania jej ze zwykłym ogrzewaniem elektrycznym. Tymczasem są to dwa zupełnie różne rozwiązania.
Dla przeciętnego, dobrze ocieplonego mieszkania o powierzchni 50 m² koszt ogrzewania może wynieść około 1340 zł rocznie, natomiast w starszych budynkach około 1900 zł rocznie, w zależności od ich charakterystyki energetycznej. Jednocześnie użytkownik otrzymuje także pełnoprawną klimatyzację na okres letni.
Właśnie połączenie ogrzewania i chłodzenia w jednym urządzeniu, brak konieczności budowy instalacji gazowej czy przebudowy kominów sprawiają, że pompy ciepła 2w1 stają się coraz częściej wybieranym rozwiązaniem do mieszkań i lokali użytkowych.
Piotr Kęska
Specjalista do spraw szkoleń OSZ Omega