Polska branża HVACR przeżyła w latach 2022–2024 boom instalacyjny (blisko 430 000 zamontowanych pomp ciepła). Obecnie staje przed największą reformą prawno-techniczną od lat. Rozporządzenie UE 2024/573 weszło w życie 11 marca 2024 roku, wprowadzając nowe kategorie certyfikatów, konieczność ich cyklicznego odnawiania oraz przyspieszony proces wycofywania syntetycznych F-gazów na rzecz czynników naturalnych i palnych (głównie R290 – propanu).
Nowy podział certyfikatów i terminowość uprawnień
Rozporządzenie UE 2024/573 znosi dotychczasową bezterminowość certyfikatów F-gazowych i wprowadza precyzyjne kategorie dostosowane do specyfiki czynnika chłodniczego:
|
Kategoria |
Zakres uprawnień i stosowane czynniki |
|
A1 |
Pełny zakres czynności serwisowo-montażowych na F-gazach i węglowodorach (R290) – bez limitu napełnienia. |
|
A2 |
Urządzenia z F-gazami i węglowodorami o mniejszym napełnieniu |
|
B |
Czynności serwisowe na instalacjach wykorzystujących dwutlenek węgla ( / R744). |
|
C |
Obsługa i montaż układów opartych na amoniaku ( / R717). |
|
D |
Sam odzysk F-gazów ze stacjonarnych urządzeń i chłodnictwa transportowego |
|
E |
Kontrola szczelności nieautomatyczna – wyłącznie bez ingerencji (otwierania) w obieg chłodniczy. |
Zasada 5 i 7 lat: Dotychczasowi posiadacze certyfikatów musza wziąć udział w kursie lub zdać egzamin uzupełniający w ciągu 5 lat od wejścia w życie rozporządzenia (do 2029 r.). Następnie certyfikaty będą wymagały odnawiania co 7 lat.
Wyzwania techniczne: Przejście na czynniki palne (R290 Propan)
Rygorystyczne normy środowiskowe sprawiają, że dominującą technologią w monoblokowych pompach ciepła staje się propan R290. Wymaga to od instalatorów i serwisantów pozyskania zupełnie nowych kompetencji:
- Ocena stref zagrożenia wybuchem: Zrozumienie właściwości gazów palnych z grupy A3 oraz praca z narzędziami iskrobezpiecznymi.
- Hermetyzacja i procedura odzysku: Bezpieczne procedury odzysku oraz próby ciśnieniowej.
- Specyfika instalacyjna: Poprawne prowadzenie instalacji hydraulicznej, elektrycznej, stosowanie buforów oraz zabezpieczeń przeciwzamrożeniowych.
Nowe projekty proekologiczne w branży (GOZ)
Gospodarka o obiegu zamkniętym staje się standardem prawnym i biznesowym w sektorze HVACR:
- Refrigerants LIFE Cycle: Instalacje do destylacyjnego rozdziału i rektyfikacji mieszanin czynników chłodniczych pozwalają na regenerację blisko 100% odebranych odpadów i ich ponowny obrót rynkowy.
- RE-ELECTRO 4 LIFE: Zakłady przetwarzania ZSEiE umożliwiają diagnostykę, testowanie i ponowne wykorzystanie odzyskanych komponentów (sprężarki, automatyka) z wycofywanych pomp ciepła i klimatyzatorów.
Uprawnienia energetyczne i elektryczne (SEP)
Podłączenie pompy ciepła (zarówno części chłodniczej, jak i hydrauliczno-elektrycznej) wymaga połączenia wiedzy z zakresu F-gazów z państwowymi uprawnieniami elektroenergetycznymi.
Chcesz bezpiecznie montować pompy ciepła i uzyskać państwowe uprawnienia do obsługi oraz odbioru instalacji elektrycznych, grzewczych i gazowych? Sprawdź ofertę kursów i egzaminów SEP G1 (Elektryka), G2 (Ciepłownictwo) i G3 (Gaz) w Ośrodku Szkolenia Zawodowego Omega na stronie oszomega.pl.
Piotr Kęska
Specjalista do spraw szkoleń OSZ Omega
