LOTO, czyli Lockout-Tagout, to zestaw procedur stosowanych w celu zapewnienia bezpieczeństwa pracowników podczas prac konserwacyjnych lub naprawczych maszyn i urządzeń. System ten ma na celu zapobieganie niezamierzonemu uruchomieniu maszyn, co może prowadzić do poważnych wypadków.

System LOTO i BHP umożliwia kontrolę maszyn i instalacji podczas prac związanych z serwisem i utrzymaniem ruchu. System zabezpieczeń LOTO często nazywany jest po polsku „Systemem izolacji energii” lub „Procesem kontroli niebezpiecznej energii”. Jego nadrzędnym celem jest zawsze osiągnięcie tzw. stanu zerowej energii na maszynach podlegających serwisowi czy remontowi. Blokada LOTO zabezpiecza przed przypadkowym włączeniem maszyny w czasie naprawy, konserwacji czy czyszczenia oraz przed uruchomieniem jej przez osobę do tego nieupoważnioną.

Grupa docelowa:

  • Personel techniczny, w szczególności pracownicy UR zajmujący się konserwacją maszyn,
  • Pracownicy ds. bezpieczeństwa BHP w zakładzie,
  • Projektanci, inżynierowie elektrycy i kierownicy produkcji, kierownicy zmiany, liderzy zmiany.
  1. Wprowadzenie do LOTO
    1. Definicja LOTO
    2. Cel i znaczenie procedur LOTO
    3. Przykłady zagrożeń związanych z nieprawidłowym odłączaniem maszyn
  2. Przepisy i normy prawne
    1. Podstawy prawne (np. OSHA, PN-EN)
    2. Obowiązki pracodawcy i pracownika
  3. 3. Elementy systemu LOTO
    1. Urządzenia blokujące (lockout)
    2. Tabliczki ostrzegawcze (tagout)
    3. Klucze i kody
  4. Kroki procedury LOTO
    1. Przygotowanie do odłączenia
    2. Powiadomienie pracowników
    3. Wyłączenie maszyny/urządzenia
    4. Zabezpieczenie urządzenia (blokada, oznaczenie)
    5. Potwierdzenie odłączenia
    6. Prace konserwacyjne/naprawcze
    7. Przywrócenie do pracy i usunięcie blokad
  5. Przykładowa procedura LOTO
    1. Szczegółowy opis krok po kroku
    2. Rola operatora i pracowników wsparcia
  6. Szkolenie i odpowiedzialność pracowników
    1. Obowiązki pracowników
    2. Szkolenia i certyfikaty
    3. Kontrola przestrzegania procedur
  7. Zajęcia praktyczne
    1. Grupy zabezpieczeń
    2. Rodzaje zabezpieczeń
    3. Sposoby i wykonanie zabezpieczeń
    4. Informacje o zabezpieczeniu
    5. Potwierdzenie wyłączenia urządzenia
    6. Zdjęcie zabezpieczenia
    7. Ponowne poprawne uruchomienie urządzenia
    8. Informacje o zdjęciu zabezpieczenia i uruchomieniu urządzenia
  8. Podsumowanie i pytania
    1. Kluczowe punkty
    2. Sesje pytań
  • OSHA (Occupational Safety and Health Administration – Administracja Bezpieczeństwa i Higieny Pracy) – amerykańskie przepisy dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy, w tym wymogi dotyczące LOTO.
  • Choć kodeks pracy w Polsce nie określa jasno i nie narzuca stosowaniasystemu Lockout/Tagoutw każdym zakładzie produkcyjnym, staje się on coraz popularniejszy w wielu przedsiębiorstwach. Dzięki tym blokadom można nie tylko uniknąć uszkodzenia urządzeń, ale także nieszczęśliwych wypadków z udziałem pracowników i innych osób znajdujących się na terenie zakładu. Z powodu niekontrolowanego uwolnienia energii co roku wielu specjalistów umiera lub ponosi ciężkie obrażenia.Systemy LOTO pozwalają zminimalizować liczbę tych tragicznych incydentów.
  • PN-EN (Polskie Normy Europejskie) – normy krajowe i europejskie określające standardy bezpieczeństwa maszyn i urządzeń
  • Znajomość przepisów: 2009/104/WE, Rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 28 marca 2013 r.
  • Dyrektywa 2009/104/WE – dotycząca minimalnych wymagań bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach obsługi maszyn:
  • Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 28 marca 2013 r. (Dz.U. z 2013 r., poz. 476) – dotyczące szczegółowych wymagań technicznych i organizacyjnych: